Sự nguy hiểm từ màu đỏ của hạt dưa ngày tết

Nhưng liệu những hạt dưa đỏ này có thực sự đem lại may mắn không khi thực chất “màu đỏ” đó là từ thuốc nhuộm Rhodamin B – một loại thuốc nhuộm được dùng trong công nghiệp dệt may, giấy và bị cấm sử dụng trong thực phẩm, thuốc. Rhodamin B rất nguy hiểm khi hít hay nuốt phải, thậm chí còn nguy hiểm khi tiếp xúc trên da và mắt.

Khi gần đến tết âm lịch, sức mua sắm của người dân tăng vọt, người tiêu dùng bận rộn với nhiều lo toan, thích lựa chọn những mặt hàng có màu sắc hấp dẫn. Lợi dụng điều này nhiều cơ sở sản xuất tung ra các mặt hàng kém chất lượng thậm chí còn gây nguy hiểm tới sức khỏe và tính mạng người tiêu dùng. Vừa qua, theo thông tin của Viện Kiểm nghiệm VSATTP quốc gia, trong số 50 mẫu hạt dưa và ớt bột đưa về Viện kiểm nghiệm thì có tới 80% mẫu là cho kết quả dương tính với Rhodamin B.Rhodamin B là gì?Rhodamin B là một loại thuốc nhuộm tổng hợp được sử dụng trong ngành công nghiệp dệt và công nghiệp giấy. Rhodamin có dạng bột tinh thể màu đỏ tía, nhờ có tính chất phát quang, rhodamin B khi hòa tan sẽ chuyển sang màu đỏ tươi và phát sáng. Do vậy, rhodamin B còn được sử dụng rộng rãi trong nhiều ứng dụng khác như làm chất thử sinh học cho vacxin phòng bệnh dại theo đường uống cho động vật hoang dã, dùng trộn vào thuốc diệt cỏ để phát hiện nơi sử dụng... Sự nguy hiểm của Rhodamin BLà hóa chất được cảnh báo là rất nguy hiểm nếu hít phải, nuốt phải thậm chí còn nguy hiểm khi tiếp xúc với da, mắt. Nhưng do giá thành rẻ, đem lại lợi nhuận cao, những người chế biến thực phẩm đã bất chấp sự nguy hiểm này đối với sức khỏe của người tiêu dùng. Họ phớt lờ những lời cảnh báo, cấm đoán và vẫn sử dụng Rhodamin B như một loại màu thực phẩm như trong hạt dưa, ớt bột, tương ớt, rồi cả trong cả vị thuôc đông y (câu kỳ tử…) giúp sản phẩm có màu đỏ tươi, tăng giá trị cảm quan cho thực phẩm thu hút người mua.


Thường thì trong thực phẩm hàm lượng Rhodamin B không quá cao chưa gây ra những biểu hiện ngộ độc ngay. Nhưng nếu ăn phải Rhodamin B với một lượng đủ lớn sẽ gây kích ứng đường tiêu hóa và nước tiểu chuyển sang màu hồng hoặc đỏ, tiếp đó nó có thể gây ra các tổn thương gan, thận. Khi sử dụng kéo dài, Rhodamin B có thể tấn công các ADN gây đột biến tế bào dẫn đến ung thư, đặc biệt là ung thư gan. Với khoảng 500mg Rhodamin B /1kg trọng lượng có thể gây tử vong ở người. Tuy là loại thuốc nhuộm công nghiệp nhưng Rhodamin B vẫn bị cấm trong ngành công nghiệp dệt may ở Mỹ và các nước châu Âu. Họ cho biết Rhodamin B còn trong quần áo, khi mặc tiếp xúc với da gây kích ứng da và có thể dẫn tới ung thư da. Vậy mà, ở Việt Nam, trong một số mặt hàng thực phẩm người ta còn sử dụng trái phép Rhodamin B chỉ mới mục đích tăng giá trị cảm quan để thu hút người mua. Rồi những thực phẩm màu mè không nhãn mác, thương hiệu, có xuất xứ Trung Quốc vẫn được bày bán tràn lan và được người Việt Nam “ưa chuộng” thì ý thức về an toàn vệ sinh thực phẩm của người Việt ở mức độ nào? Bằng mắt thường chúng ta không thể nhận diện ra những loại thực phẩm chứa Rhodamin B, nhất là những thực phẩm có màu sắc tự nhiên gần giống với màu của Rhodamin B. Nhưng với những thực phẩm chứa nhiều Rhodamin B ta có thể phát hiện nhờ đặc tính phát quang của nó. Để những thực phẩm nghi ngờ chứa niều Rhodamin B vào bóng tối nếu thấy chúng có màu đỏ phát sáng. Hay với những thực phẩm đã được cảnh báo hoặc đã từng bị phát hiện ra có rhodamin như hạt dưa, tương ớt, ớt bột… thì người tiêu dùng nên cẩn trọng khi mua và sử dụng. Ở thị trường tết hiện nay chỉ với con số ít ỏi là 50 mẫu hạt dưa và ớt bột được Viện Kiểm nghiệm VSATTP quốc gia đưa về đã có 80% mẫu dương tính với Rhodamin B. Trong đó, hầu hết các hạt dưa nhất là hạt dưa đỏ là sử dụng loại thuốc nhuộm.